박유미 원장 , 청담 4.4클리닉 블로그

2026-07-03

Nổi cục kẹo sau khi tiêm botox gọn hàm? Trông có vẻ nhô ra nhiều hơn~

Tiêm botox gọn hàm có thể gây ra hiện tượng phì đại bù trừ, khiến vùng thái dương hoặc phần trên cơ cắn nhô ra. Bài viết giải thích nguyên nhân và cách phòng ngừa tình trạng này.

Nổi cục kẹo sau khi tiêm botox gọn hàm? Trông có vẻ nhô ra nhiều hơn~

Lý do có thể xảy ra hiện tượng « phì đại bù trừ » sau khi tiêm botox gọn hàm

Botox gọn hàm là phương pháp làm giảm sức mạnh của cơ hàm, hay còn gọi là **cơ cắn (masseter muscle)**,

giúp đường nét khuôn mặt trở nên thon gọn hơn.

M: Cơ cắn - cơ nhai chịu tác động của botox gọn hàm, Management of masseter hypertrophy and bruxism with Botulinum Toxin A

Cơ cắn là một trong những cơ hoạt động mạnh nhất khi chúng ta nhai thức ăn.

Do đó, khi sức mạnh của cơ cắn giảm đi, khuôn mặt sẽ trông mềm mại hơn và phần hàm có vẻ nhỏ lại.

Management of masseter hypertrophy and bruxism with Botulinum Toxin A

Tuy nhiên, vì cơ thể con người luôn có xu hướng duy trì sự cân bằng,

nên khi chức năng của một cơ cụ thể giảm đi, các cơ khác sẽ bù đắp cho vai trò đó.

Sự thay đổi có thể xuất hiện lúc này chính là

Phì đại bù trừ (Compensatory Hypertrophy).

Phì đại bù trừ sau khi tiêm botox hàm. Compensatory Masseteric Bulging: A Novel Observation and Its Implications for Botulinum Neurotoxin Injection TechniquesKyu‐Ho Yi 1,2,✉, Jovian Wan 3

Nói một cách dễ hiểu,

👉 đây là hiện tượng khi một cơ được nghỉ ngơi thì cơ khác sẽ phải làm việc nhiều hơn.


Các cơ được sử dụng khi chúng ta nhai thức ăn

Quá trình nhai thức ăn diễn ra nhờ sự phối hợp cơ bắp phức tạp hơn chúng ta nghĩ.

Các cơ nhai tiêu biểu bao gồm:

• Cơ cắn (Masseter)

• Cơ thái dương (Temporalis)

• Cơ chân bướm trong (Medial pterygoid)

Những cơ này hoạt động cùng nhau để di chuyển hàm.

Vì vậy, khi sức mạnh của cơ cắn yếu đi,

cơ thể sẽ tự nhiên sử dụng các cơ nhai khác nhiều hơn.

Kết quả là

• Vùng thái dương trông có vẻ phát triển hơn, hoặc

• Phần trên của cơ cắn có thể trông nhô ra rõ rệt.


Các dạng phì đại bù trừ đã được ghi nhận trên thực tế

① Phì đại cơ thái dương (Cảm giác vùng thái dương nhô ra)

Temporal volume increase after reduction of masseteric hypertrophy utilizing incobotulinumtoxin type AAndreas Nikolis 1,2,✉, Kaitlyn M Enright 1, Christina Rudolph 3, Sebastian Cotofana 4

Các nghiên cứu đã quan sát thấy sau khi tiêm botox cơ cắn,

độ dày và độ cứng của cơ thái dương tăng lên.

Điều này là do cơ cắn yếu đi khiến cơ thái dương phải đảm nhận nhiều chức năng nhai hơn.

Những thay đổi mà bệnh nhân thường cảm nhận được bao gồm:

• Cảm giác vùng thái dương bị nhô ra

• Phần trên của khuôn mặt trông rộng hơn

• Cảm giác đau đầu vùng thái dương

Đặc biệt, tình trạng này dễ xảy ra hơn ở những người có thói quen nghiến chặt răng.​


② Phì đại phần trên cơ cắn (Upper Masseter Bulging)

Trường hợp phì đại phần trên cơ cắn sau khi tiêm botox gọn hàmAnatomical Considerations When Treating Compensatory Hypertrophy of the Upper Part of the Masseter after Long-Term Botulinum Neurotoxin Type A Injections
Compensatory Masseteric Bulging: A Novel Observation and Its Implications for Botulinum Neurotoxin Injection TechniquesKyu‐Ho Yi 1,2,✉, Jovian Wan 3

Nếu tiêm botox gọn hàm lặp đi lặp lại chủ yếu ở phần dưới của hàm,

phần dưới cơ cắn sẽ mỏng đi,

trong khi phần trên cơ cắn được sử dụng nhiều hơn một cách tương đối,

→ dẫn đến hiện tượng chỉ có phần trên bị nhô ra.

Trong các bài báo khoa học, hiện tượng này được gọi là

Compensatory masseteric bulging (Phình cơ cắn bù trừ).


Lý do tình trạng này phổ biến trong lâm sàng hơn chúng ta nghĩ

Phì đại bù trừ dễ xảy ra hơn trong các trường hợp sau:

✔ Chỉ tiêm chủ yếu vào phần dưới cơ cắn

✔ Liều lượng ít hoặc phân bổ không đồng đều

✔ Có thói quen nghiến răng hoặc nhai mạnh

✔ Tiêm lặp đi lặp lại trong thời gian dài

Nói cách khác, thay vì chỉ đơn thuần là « làm nhỏ cơ hàm »,

việc xem xét sự cân bằng của toàn bộ các cơ nhai là rất quan trọng.


Những thay đổi mà bệnh nhân cảm nhận được

Đây là những câu nói tôi thường nghe trong các buổi tư vấn thực tế:

« Hàm thì nhỏ lại nhưng thái dương có vẻ nhô ra »

« Phần trên khuôn mặt trông rộng hơn »

« Cảm giác má bị hóp vào nhiều hơn »

Hầu hết những điều này

đều là sự thay đổi do mất cân bằng cơ bắp trên toàn bộ khuôn mặt.​


Cách phòng ngừa (Từ góc độ bác sĩ)

1️⃣ Đánh giá toàn bộ cơ cắn

Cơ cắn là một cơ rộng hơn chúng ta nghĩ.

• Lớp nông (superficial)

• Lớp sâu (deep)

• Phần trên (upper)

Không chỉ đơn thuần nhìn vào phần dưới,

mà việc kiểm tra toàn bộ độ dày và chuyển động của cơ là rất quan trọng.

2️⃣ Đánh giá cơ thái dương

Điều này đặc biệt quan trọng đối với những bệnh nhân sau:

• Hay nghiến răng

• Hay đau đầu

• Khuôn mặt có vùng thái dương phát triển

Nếu cần thiết, việc kết hợp điều trị cơ thái dương sẽ giúp khuôn mặt cân đối và tự nhiên hơn.

3️⃣ Kiểm tra thói quen nhai

Việc hướng dẫn bệnh nhân cũng rất quan trọng.

• Thường xuyên nhai kẹo cao su

• Ăn thức ăn cứng

• Cắn chặt răng

Nếu có những thói quen này, sự phát triển của cơ bắp có thể vẫn được duy trì.

4️⃣ Tiêm phân tán

Thay vì làm tê liệt mạnh một vùng duy nhất,

việc tiêm phân tán dựa trên hướng hoạt động của cơ

chính là cách để giảm thiểu tình trạng phì đại bù trừ.


Tóm tắt ý chính

Phì đại bù trừ sau khi tiêm botox gọn hàm không hẳn là do tiêm sai cách,

👉 mà là phản ứng bù trừ cơ bắp tự nhiên của cơ thể chúng ta.

Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là nhìn vào cơ hàm,

mà là phải xem xét sự cân bằng của toàn bộ các cơ nhai trên khuôn mặt.

Like