Амьдралын хэв маягаа засах нь 3-р хэсэг - Биеэ байнга үрж угаавал арьс гэмтэнэ – Арьсны эмчийн зөвлөгөө

1️⃣ «Хирээ үрж угаах нь цэвэрхэн» гэдэг үнэн үү?

Олон хүмүүс

✔ Хирээ үрж угаавал бие хөнгөрдөг

✔ Гуужуулах нь зайлшгүй шаардлагатай

✔ Арьсыг байнга үрж гуужуулбал сайжирдаг

👉 гэж боддог

Гэвч арьсны эмч нарын үзэж байгаагаар

👉 Энэ нь яг эсрэгээрээ юм

2️⃣ «Хир» гэж юу болохыг эхлээд мэдэх хэрэгтэй

Бидний хэлдэг «хир» нь

👉 Зүгээр нэг бохирдол биш

👉 Арьсны хамгийн гаднах хамгаалалтын бүрхүүл (эвэрлэг давхарга) юм

Энэхүү бүтэц нь

✔ Гадны нөлөөллөөс хамгаалах

✔ Чийгийг хадгалах

✔ Нян нэвтрэхээс сэргийлэх

👉 зэрэг чухал үүрэгтэй

👉 Өөрөөр хэлбэл, хир = хаягдал биш, харин хамгаалах ёстой бүтэц юм

3️⃣ Биеэ үрж угаах үед арьсанд юу тохиолддог вэ

Биеэ үрж угаах нь зүгээр нэг үхжсэн арьс гуужуулах үйлдэл биш бөгөөд

👉 Физик үрэлтээр арьсыг зүлгэж гэмтээж буй хэрэг юм

Үүний үр дүнд

✔ Эвэрлэг давхарга устна

✔ Липидийн давхарга алдагдана

✔ Бичил гэмтэл (micro-injury) үүснэ

👉 Эдгээр нь нэгэн зэрэг явагддаг

👉 Эцэст нь

✔ Арьсны хамгаалах давхарга нурна

✔ Чийгийн ууршилт нэмэгдэнэ (TEWL ихэснэ)

✔ Эмзэг байдал нэмэгдэнэ

4️⃣ Тиймээс дараах өөрчлөлтүүд гардаг

✔ Илүү хуурайшина

✔ Амархан улайна

✔ Гоо сайхны бүтээгдэхүүн түрхэхэд хорсоно

✔ Батга, тууралт дахин дахин гарна

👉 Олон хүмүүс «Биеэ үрж угаасны дараа арьс илүү сайхан болсон» гэж мэдэрдэг шалтгаан нь

Түр зуур толигор болсон мэт санагддагтай холбоотой.

Гэвч бодит байдал дээр арьс илүү эмзэг байдалд орсон байдаг.

5️⃣ Ялангуяа дараах хүмүүс үүнийг хатуу хориглоно

✔ Розацеа (улаан батга) өвчтэй

✔ Эмзэг арьстай

✔ Батгатай арьстай

✔ Лазер эмчилгээний дараа

👉 Ийм тохиолдолд биеэ үрж угаах нь байдлыг улам дордуулна

6️⃣ Үхжсэн арьс гуужуулах үнэхээр шаардлагагүй гэж үү?

👉 Энэ бол хамгийн чухал хэсэг юм

✔ Арьс нь угтаа

👉 Өөрөө үхжсэн эдээ үүсгэж, гуужуулж унагадаг системтэй байдаг

🔬 Хэвийн үхжсэн арьс үүсэх & гуужих үйл явц

Арьс нь доороосоо дээшээ тасралтгүй нөхөн төлжиж байдаг

1️⃣ Суурин давхарга (Basal layer)

→ Арьсны шинэ эсүүд үүснэ

2️⃣ Өргөст давхарга → Мөхлөгт давхарга

→ Аажмаар хатуурч, эвэрлэг эд болон хувирна

3️⃣ Эвэрлэг давхарга (Stratum corneum)

→ Арьсыг хамгаалах бүтэц болон бүрэлдэнэ

4️⃣ Байгалийн гуужилт (Desquamation)

→ Нүдэнд харагдахгүйгээр аяндаа гуужиж унана

👉 Энэхүү бүх үйл явц нь

👉 Ойролцоогоор 28 хоногийн мөчлөгтэйгөөр давтагддаг

🔑 Гол санаа

👉 Эрүүл арьсанд

✔ Үхжсэн арьс хуримтлагддаггүй

✔ Хүчээр гуужуулах шаардлагагүй

👉 Харин ч

✔ Хэт их угаах

✔ Гоо сайхны бүтээгдэхүүн хэтрүүлэн хэрэглэх

✔ Байнга цочроох

Эдгээрээс болж энэхүү хэвийн гуужих үйл явц алдагддаг

👉 Үүнээс үүдэн гарах шинж тэмдгүүд

✔ Үхжсэн арьс хуурайшиж холцруутах

✔ Арьс ширүүн болох

✔ Илүү зузаан харагдах

✔ Батга, тууралт гарах

👉 Олон хүмүүс энэ үед

«Гуужуулагч илүү их хэрэглэх хэрэгтэй юм байна» гэж боддог ч

👉 Бодит шийдэл нь үхжсэн арьсыг гуужуулах биш, харин

Хэвийн нөхөн төлжих мөчлөгийг (turnover) сэргээх явдал юм

7️⃣ Арьсны эмчийн дүгнэлт

👉 Биеэ үрж угаах нь

✔ Үхжсэн арьс гуужуулах биш, хамгаалах давхаргыг устгах үйлдэл юм

👉 Арьс нь

✔ Үрэх тусам сайжирдаг бүтэц биш,

✔ Хамгаалж байж нөхөн төлжиж сэргэдэг бүтэц юм

8️⃣ Төгсгөл

Хэрэв арьс тань эмзэг болсон бол

👉 Илүү их арчлах биш,

👉 Бага оролдох хэрэгтэй

👉 Биеэ үрж угаах тэр мөчид

Арьс цэвэрхэн болох биш, харин хамгаалалтын бамбайгаа алддаг

🔥 Дараагийн нийтлэлд

👉 4-р хэсэг – Үхжсэн арьсыг буруу гуужуулбал арьс улам бүр гэмтдэг