2026-07-03
Шүлсний булчирхайн ботокс үйлчлэх механизм
Шүлсний булчирхайн ботокс нь ацетилхолины ялгарлыг хааж, шүлсний ялгарлыг бууруулснаар булчирхайн хэмжээг багасгаж, нүүрний хэлбэрийг нарийсгах үйлчилгээтэй.

1️⃣ Үндсэн үйлчилгээ – Ацетилхолиныг хаах
Ботулинум токсин нь мэдрэлийн төгсгөлөөс ацетилхолин (Acetylcholine) ялгарахыг хаадаг.
Ердийн үед шүлсний булчирхайд:
Парасимпатик мэдрэлийн идэвхжил
Ацетилхолины ялгарал
Шүлсний булчирхайн эсийн өдөөлт
Шүлсний ялгарал нэмэгдэх
гэсэн үйл явц явагддаг.

Ботокс тарьснаар:
→ Ацетилхолины ялгарал хаагдах
→ Шүлсний булчирхайн эсийн өдөөлт буурах
→ Шүлсний ялгарал багасах
зэрэг үр дагавар гарна.

2️⃣ Шүлсний булчирхайн үйл ажиллагааг дарангуйлах
Чихний орчмын шүлсний булчирхай нь serous acini бүтцээс бүрддэг.
Ацетилхолин багассанаар:
Шүүрлийн мөхлөгийн ялгаралт буурах
Усны шилжилт багасах
Шүлс үүсэлт багасах
Үүний үр дүнд шүлсний булчирхайн үйл ажиллагаа дарангуйлагддаг.
3️⃣ Шүлсний булчирхайн хэмжээ багасах (атрофи)
Шүлсний булчирхайн ачаалал багасвал:
Эсийн үйл ажиллагаа буурах
acinar эсийн агшилт
булчирхайн эзэлхүүн багасах зэрэг өөрчлөлт гардаг.
Өөрөөр хэлбэл, үйл ажиллагаа буурах → бүтцийн агшилт үүснэ.
Иймд:
Нүүрний өргөн багасах
Нүүрний доод хэсэг нарийсдаг.

4️⃣ Мэдрэл нөхөн төлжсөний дараах үйл ажиллагааны сэргэлт
Энэ нь ботулинум токсины үйлчилгээ яагаад мөнхийн байдаггүйн шалтгаан юм.
Цаг хугацаа өнгөрөхөд:
SNARE уургийн нөхөн төлжилт
Мэдрэлийн төгсгөлийн сэргэлт
Ацетилхолины ялгарал сэргэх
зэрэг үйл явц явагдаж, шүлсний булчирхайн үйл ажиллагаа хэвийн байдалдаа ордог.
Тиймээс үр дүн нь ихэвчлэн 3-6 сар үргэлжилдэг.
5️⃣ Судалгаагаар батлагдсан өөрчлөлтүүд
Шүлсний ялгаралтын хэмжээ буурах
Шүлсний булчирхайн зузаан багасах
Нүүрний өргөн багасах
Ялангуяа 6-8 долоо хоногийн хооронд хамгийн их өөрчлөлт ажиглагддаг.
6️⃣ Шүлсний булчирхай яагаад жижигрдэг вэ? (Гол санаа)
Үйл ажиллагааны дарангуйлал
→ Шүлсний ялгарал буурах
Ачааллын бууралт
→ Эдийн хатингаршил (атрофи)
Энэ хоёр үйл явц нэгдсэнээр шүлсний булчирхайн хэмжээ жижигрдэг.