ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวหน้า ใช้ผิดวิธีผิวพังได้ - คู่มือการทำความสะอาดผิวฉบับสมบูรณ์ตามมาตรฐานแพทย์ผิวหนัง

การทำความสะอาดผิวหน้า หากใช้ผิดวิธีอาจทำให้ผิวพังได้

หลายท่านคงเคยได้ยินคำกล่าวที่ว่า ‘แค่ล้างหน้าให้สะอาด ผิวก็จะดีขึ้น’

นั่นเป็นเรื่องจริง แต่ถ้าจะพูดให้ถูกคือ ต้องใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่เหมาะกับสภาพผิวของตัวเองอย่างถูกวิธี ผิวถึงจะดีขึ้นได้

จากการตรวจรักษาในคลินิกผิวหนัง เรามักพบผู้ที่เกราะป้องกันผิวถูกทำลายจากการใช้คลีนซิ่งออยล์ที่ใครๆ ก็ว่าดีเป็นประจำทุกวัน

เนื่องจากการทำความสะอาดผิวคือขั้นตอนแรกของสกินแคร์ การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์และวิธีการใช้จึงเป็นตัวกำหนดประสิทธิภาพของขั้นตอนการบำรุงผิวทั้งหมดหลังจากนั้น

ในบทความนี้ เราจะมาสรุปวิธีการเลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวหน้าตามมาตรฐานของแพทย์ผิวหนังกันครับ

1 — ทำไมถึงไม่แนะนำให้ใช้คลีนซิ่งออยล์

คลีนซิ่งออยล์ ทำไมแพทย์ผิวหนังถึงไม่แนะนำ?

เป็นที่ทราบกันดีว่าคลีนซิ่งออยล์มีประสิทธิภาพในการละลายคราบเครื่องสำอางและครีมกันแดด

ดังนั้นหลายคนจึงใช้เป็นคลีนเซอร์พื้นฐานในทุกๆ วัน แต่ในความเป็นจริง คลีนซิ่งออยล์อาจกลายเป็นผลเสียต่อผิวได้ ขึ้นอยู่กับสภาพผิวของแต่ละคน

หลักการสำคัญของคลีนซิ่งออยล์คือ ‘การอิมัลซิไฟเออร์ (Emulsification)’ หรือการทำให้เป็นน้ำนม

โดยออยล์จะจับตัวกับความมันและเครื่องสำอางบนผิว จากนั้นเมื่อสัมผัสกับน้ำจะเปลี่ยนเป็นน้ำนมและถูกล้างออกไป

ปัญหาจะเกิดขึ้นเมื่อกระบวนการเปลี่ยนเป็นน้ำนมนี้ทำงานได้ไม่สมบูรณ์

✔ ผิวมัน

หากการเปลี่ยนเป็นน้ำนมไม่สมบูรณ์ สารตกค้างจากออยล์จะหลงเหลืออยู่ในรูขุมขน

ความมันและออยล์จะผสมกันจนอุดตันรูขุมขน หากปล่อยไว้อย่างต่อเนื่อง สิวเสี้ยน สิวอุดตัน และสิวอักเสบจะเพิ่มมากขึ้น

▶ ผลลัพธ์: สิว สิวเสี้ยน และสิวอุดตันเพิ่มขึ้น

✔ ผิวแห้ง

พลังการทำความสะอาดของคลีนซิ่งออยล์นั้นรุนแรงกว่าที่คิด

ไม่เพียงแต่ขจัดสิ่งสกปรกเท่านั้น แต่ยังชะล้างสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติ (NMF) และไขมันที่จำเป็นต่อผิวออกไปด้วย

▶ ผลลัพธ์: ผิวแห้งตึงหลังล้างหน้า ความแห้งกร้านรุนแรงขึ้น และเกราะป้องกันผิวเสียหาย

✔ ผิวแพ้ง่าย / ผิวที่เกราะป้องกันเสียหาย

การเสียดสีที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการเปลี่ยนเป็นน้ำนมและส่วนผสมของสารลดแรงตึงผิวอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองได้

หากใช้ซ้ำๆ กับผิวที่เกราะป้องกันอ่อนแออยู่แล้ว จะยิ่งทำให้ผิวเสียหายเร็วขึ้น

▶ ผลลัพธ์: รอยแดง อาการแสบร้อน และโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

จุดสำคัญ | คลีนซิ่งออยล์เป็นผลิตภัณฑ์ที่ควรเลือกใช้เฉพาะเมื่อจำเป็นเท่านั้น เช่น เมื่อทาครีมกันแดดเนื้อหนาหรือแต่งหน้าจัด แพทย์ผิวหนังไม่แนะนำให้ใช้เป็น ‘คลีนเซอร์พื้นฐานสำหรับทุกสภาพผิว’ ในทุกๆ วัน

2 — หลักการทำความสะอาดผิวตามฉบับแพทย์ผิวหนัง

‘ระคายเคืองให้น้อยที่สุด และขจัดออกเท่าที่จำเป็น’

จุดประสงค์ของการทำความสะอาดผิวไม่ใช่การทำให้ผิวสะอาดหมดจดจนไร้ที่ติ

หัวใจสำคัญคือการขจัดสิ่งสกปรกและมลภาวะที่สะสมอยู่บนผิว โดยไม่ทำลายส่วนประกอบที่ช่วยรักษากลไกเกราะป้องกันผิว

ความรู้สึก ‘เอี๊ยดๆ’ และแห้งตึงหลังล้างหน้า อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าผิวได้รับการระคายเคือง

การทำความสะอาดที่ดีคือการที่ผิวยังคงรู้สึกสบายและชุ่มชื้นแม้หลังล้างหน้าเสร็จแล้ว

หลักการของแพทย์ผิวหนัง | หลักการสำคัญในการทำความสะอาดผิว:

ความรู้สึกสะอาดหมดจด (จนผิวเอี๊ยด) ไม่ใช่มาตรฐานของการล้างหน้าที่ดี

เป้าหมายของการทำความสะอาดผิวที่ถูกต้องคือ การรักษาสภาพผิวให้รู้สึกสบายและชุ่มชื้นหลังล้างหน้า

3 — ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวที่แพทย์ผิวหนังแนะนำ

เนื้อสัมผัสของคลีนเซอร์ที่แนะนำตามสภาพผิว

เนื้อสัมผัสทั้ง 3 แบบด้านล่างนี้ มีความสมดุลระหว่างพลังการทำความสะอาดและการระคายเคือง จึงเป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่แพทย์ผิวหนังแนะนำ

① คลีนซิ่งมิลค์ [แนะนำ]

เป็นเนื้อสัมผัสที่มีโครงสร้างอิมัลชันแบบชอบน้ำ (Hydrophilic) ซึ่งผสมผสานระหว่างออยล์และน้ำอย่างลงตัว

สามารถขจัดสิ่งสกปรกได้โดยยังคงรักษาสมดุลของน้ำและน้ำมันบนผิวในระหว่างขั้นตอนการทำความสะอาด ทำให้เกราะป้องกันผิวเสียหายน้อยลง

มีจุดเด่นคือให้ความรู้สึกสดชื่นแต่ระคายเคืองต่ำ และไม่ทำให้รู้สึกแห้งตึงหลังล้างหน้า

มีโอกาสก่อให้เกิดสิวได้น้อย จึงสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยแม้ในขณะที่ผิวบอบบางแพ้ง่าย

เหมาะสำหรับ: ผิวแพ้ง่าย / ผิวแห้ง / ผิวที่เกราะป้องกันเสียหาย

② คลีนซิ่งโลชั่น [แนะนำ]

เป็นเนื้อสัมผัสที่ให้ความชุ่มชื้นมากกว่าคลีนซิ่งมิลค์เล็กน้อย ให้ความรู้สึกเหมือนปกป้องผิวไปพร้อมกับการทำความสะอาด

ใช้งานง่ายแม้กับผิวที่อ่อนแอต่อสิ่งเร้าภายนอก และช่วยรักษาฟิล์มเคลือบผิวไว้ได้ในระดับหนึ่งหลังล้างหน้า

เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีผิวแห้งมาก ผิวเป็นผื่นภูมิแพ้ หรือผิวที่การผลิตไขมันลดลงตามวัย

มีประโยชน์มากในฤดูกาลที่การรักษาความชุ่มชื้นของผิวเป็นสิ่งสำคัญ (เช่น ฤดูหนาว)

เหมาะสำหรับ: ผิวแห้ง / ผิวเป็นผื่นภูมิแพ้ / ผิวมีริ้วรอยแห่งวัย

③ คลีนซิ่งเจล [แนะนำ]

ทำจากเบสเจลที่ละลายน้ำได้ จึงไม่ส่งผลกระทบต่อค่า pH ของผิวมากนัก

แม้จะมีเนื้อสัมผัสบางเบาแต่ก็มีพลังการทำความสะอาดที่เพียงพอ และไม่ขจัดความมันออกมากเกินไป จึงรบกวนเกราะป้องกันผิวของคนผิวมันน้อยลง

สามารถใช้ได้โดยไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองแม้ในสภาพที่เกราะป้องกันผิวเสียหาย และเหมาะสำหรับช่วงที่ผิวผลิตความมันมากขึ้น เช่น ในฤดูร้อน

หากคุณมีผิวมันหรือเป็นสิวง่าย คลีนซิ่งเจลคือตัวเลือกที่ตอบโจทย์ที่สุด

เหมาะสำหรับ: ผิวมัน / ผิวเป็นสิวง่าย / ผิวแพ้ง่าย

④ คลีนซิ่งออยล์ [ข้อควรระวัง]

สามารถใช้เฉพาะจุดได้เมื่อทาครีมกันแดดเนื้อหนา (SPF 50 ขึ้นไป) หรือแต่งหน้าจัด

แต่ไม่แนะนำให้ใช้เป็นคลีนเซอร์พื้นฐานสำหรับทำความสะอาดทั่วทั้งใบหน้าทุกวัน

ข้อควรระวังในการใช้: ต้องล้างหน้าซ้ำเป็นขั้นตอนที่สอง (Double Cleansing) เพื่อขจัดสิ่งตกค้างให้หมดจดเสมอ

4 — สิ่งที่สำคัญไม่แพ้การเลือกผลิตภัณฑ์

วิธีการล้างหน้าก็เป็นตัวกำหนดสภาพผิวเช่นกัน

แม้จะเลือกคลีนเซอร์ที่ดี แต่หากใช้ผิดวิธี ประสิทธิภาพก็จะลดลงครึ่งหนึ่ง นี่คือจุดสำคัญของการล้างหน้าที่ถูกต้องซึ่งแพทย์ผิวหนังเน้นย้ำ

1) อุณหภูมิของน้ำ

น้ำร้อนจะขจัดความมันออกมากเกินไป ทำให้ผิวแห้งกร้าน

การล้างหน้าด้วยน้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อย (ประมาณ 32~35 องศาเซลเซียส) ดีที่สุดสำหรับการรักษาเกราะป้องกันผิว

2) จำนวนครั้งในการล้างหน้า

การล้างหน้ามากกว่า 2 ครั้งต่อวัน จะขจัดความมันเกินความจำเป็น ทำให้ผิวแห้งยิ่งขึ้น

สำหรับการล้างหน้าในตอนเช้า แค่ล้างด้วยน้ำเปล่าหรือใช้เจลคลีนเซอร์สูตรอ่อนโยนก็เพียงพอแล้ว

3) ลดการเสียดสีให้เหลือน้อยที่สุด

ตีฟองคลีนเซอร์บนฝ่ามือให้ฟู แล้วล้างหน้าโดยการนวดวนเบาๆ

หากถูแรงๆ เหมือนการสครับ เกราะป้องกันผิวจะเสียหาย และอาจทำให้เกิดรอยแดงหรือสิวได้

4) จังหวะเวลาในการทาครีมบำรุงหลังล้างหน้า

หลังล้างหน้า ก่อนที่ผิวจะแห้ง ควรทามอยส์เจอไรเซอร์ภายใน 1~3 นาที เพื่อป้องกันไม่ให้ความชุ่มชื้นระเหยออกไป จังหวะเวลานี้มีผลอย่างมากต่อการฟื้นฟูเกราะป้องกันผิว

บทสรุปสำคัญ

จุดประสงค์ของการทำความสะอาดผิวไม่ใช่การขจัดทุกสิ่งออกไปอย่างสมบูรณ์แบบ

การขจัดสิ่งสกปรกออกอย่างเหมาะสมโดยไม่ทำร้ายผิวต่างหากคือทั้งหมดของการทำความสะอาด

เพียงแค่เลือกคลีนเซอร์ที่เหมาะกับสภาพผิวของคุณ และสร้างนิสัยการล้างหน้าที่ลดการระคายเคืองให้เหลือน้อยที่สุด สภาพผิวของคุณก็จะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

คลีนซิ่งมิลค์ธรรมดาๆ หนึ่งขวดที่เหมาะกับสภาพผิว อาจเป็นประโยชน์ต่อผิวมากกว่าคลีนซิ่งออยล์ราคาแพงเสียอีก

ซีรีส์ตอนต่อไป ​

ซีรีส์ที่ควรอ่านคู่กับบทความนี้

เหตุผลที่แท้จริงว่าทำไมถึงต้องใช้คลีนซิ่งโฟมสูตรกรดอ่อนๆ (Low pH)

การเช็ดโทนเนอร์ด้วยสำลีบ่อยๆ จะทำให้ผิวบางลง

ทำไมเราถึงต้องทำ Cosmetic Diet (ลดการใช้สกินแคร์)